In installaties, machines en technische bouwprojecten wordt veel aandacht besteed aan vermogen, capaciteit en rendement. Toch bepaalt de combinatie van elektromotor en aansturing vaak hoe efficiënt en betrouwbaar een systeem uiteindelijk werkt. Een motor die technisch goed is gekozen, kan alsnog onnodig zwaar draaien wanneer de regeling niet aansluit op de toepassing. Jumatra is gespecialiseerd in aandrijftechniek en kijkt daarom naar de complete combinatie van motor, belasting en regeling.
De elektromotor vormt de basis van de aandrijving
Binnen het assortiment elektromotoren van Jumatra zijn motoren beschikbaar voor uiteenlopende toepassingen. Denk aan pompen, ventilatoren, transportsystemen en andere machines waarin elektrische energie wordt omgezet in mechanische beweging.
Bij de selectie wordt vaak eerst naar kilowatt gekeken. Dat is logisch, maar onvoldoende. Ook toerental, koppel, bouwvorm en bedrijfsomstandigheden bepalen of een motor geschikt is.
Een pomp die continu draait vraagt bijvoorbeeld iets anders van de aandrijving dan een transportband die regelmatig moet starten met belasting. De toepassing bepaalt dus welke eigenschappen daadwerkelijk belangrijk zijn.
Vermogen alleen zegt weinig over het gedrag van de machine
Twee motoren met hetzelfde vermogen kunnen verschillend presteren wanneer het toerental afwijkt.
Mechanisch vermogen ontstaat uit de combinatie van toerental en koppel. Een machine die langzaam moet bewegen maar veel kracht nodig heeft, stelt daarom andere eisen dan een toepassing waarbij een hoog toerental centraal staat.
Daarom wordt een elektromotor regelmatig gecombineerd met een reductor of andere mechanische overbrenging.
De complete aandrijflijn moet op elkaar aansluiten. Een zwaardere motor kiezen om een verkeerd toerental of verkeerde overbrenging te compenseren is technisch meestal niet de beste oplossing.
Regelbaar vermogen wordt steeds relevanter
Veel technische installaties hoeven niet voortdurend op maximale capaciteit te draaien.
Dat geldt bijvoorbeeld voor ventilatoren, pompen en transportinstallaties. De benodigde capaciteit kan gedurende de dag of tijdens verschillende procesfasen veranderen.
In zulke situaties kan toerentalregeling interessant zijn.
Met een frequentieregelaar van Jumatra kan de frequentie waarmee een geschikte elektromotor wordt aangestuurd worden aangepast. Daarmee verandert ook het motortoerental.
De installatie kan zo beter worden afgestemd op de actuele vraag.
Een frequentieregelaar biedt meer dan alleen snelheidsregeling
Een frequentieregelaar wordt vaak vooral geassocieerd met harder en zachter draaien. In de praktijk kan de regeling ook bijdragen aan een gecontroleerde start en stop.
Bij direct inschakelen kan een elektromotor een relatief hoge aanloopstroom trekken en de machine mechanisch abrupt belasten.
Een regelaar kan het toerental geleidelijk laten oplopen.
Dat kan gunstig zijn voor koppelingen, aandrijfcomponenten en het proces zelf. Hoeveel voordeel dat oplevert hangt af van de toepassing en manier waarop de installatie wordt gebruikt.
Pomp- en ventilatietoepassingen verdienen extra aandacht
Bij pompen en ventilatoren kan toerentalregeling bijzonder relevant zijn wanneer de gevraagde capaciteit varieert.
Een installatie die continu op vol vermogen draait terwijl een groot deel van de capaciteit wordt beperkt met kleppen of andere mechanische middelen kan minder efficiënt werken dan nodig.
Door het motortoerental zelf te regelen kan de capaciteit direct worden aangepast aan de werkelijke vraag.
Dat maakt een goede combinatie van motor en frequentieregelaar vooral interessant bij installaties met veel bedrijfsuren.
De daadwerkelijke energiebesparing blijft afhankelijk van het belastingsprofiel en de technische opbouw.
Bouwvorm blijft belangrijk bij renovatie en vervanging
Een nieuwe motor kan elektrisch perfect passen en toch mechanisch onbruikbaar zijn.
Dat gebeurt wanneer bijvoorbeeld ashoogte, flensmaat of bevestigingspunten afwijken.
Bij bestaande installaties is daarom nauwkeurig inmeten belangrijk.
Bouwvormen zoals B3, B5 en B14 hebben verschillende montagetoepassingen. Een B3-motor staat op voeten, terwijl flensmotoren direct aan andere machineonderdelen kunnen worden gekoppeld.
Vooral bij renovatie of vervanging is het verstandig om niet alleen het typeplaatje te fotograferen, maar ook de mechanische maatvoering vast te leggen.
Frequentieregeling stelt ook eisen aan installatie en bekabeling
Een frequentieregelaar toevoegen is niet alleen een kwestie van een extra kast tussen voeding en motor plaatsen.
De elektrische installatie moet geschikt zijn voor de gekozen combinatie.
Motorparameters moeten correct worden ingesteld en kabels, afscherming en aardingsconcept verdienen aandacht.
Bij regelbare aandrijvingen kan elektromagnetische compatibiliteit eveneens een rol spelen. Een onzorgvuldig ontworpen installatie kan storingen veroorzaken bij andere apparatuur.
Daarom hoort regeltechniek vanaf het begin bij het ontwerp van de aandrijving.
Jumatra bouwt autoriteit op complete aandrijftechniek
De kracht van Jumatra zit in het combineren van verschillende onderdelen van een aandrijving.
Elektromotoren, frequentieregelaars, reductoren en bekabeling zijn geen losse werelden. Ze beïnvloeden elkaar technisch en bepalen samen hoe betrouwbaar de machine functioneert.
Die systeemkennis is vooral waardevol wanneer een installatie niet goed presteert.
Een motor die te warm wordt hoeft bijvoorbeeld niet automatisch te klein te zijn. De oorzaak kan ook liggen bij een verkeerde regeling, mechanische overbelasting, onvoldoende koeling of een probleem verderop in de aandrijflijn.
Door breder te kijken kan gerichter worden gezocht naar de werkelijke oorzaak.
Omgevingsfactoren bepalen welke uitvoering nodig is
Op een bouwplaats, in een fabriek of in een technische ruimte kunnen de omstandigheden sterk verschillen.
Stof, vocht, temperatuur en ventilatie hebben allemaal invloed op elektromotoren en elektronica.
Een frequentieregelaar in een goed geventileerde schakelkast heeft andere omstandigheden dan een regelaar die dicht bij een warme machine wordt geplaatst.
Ook elektromotoren moeten voldoende kunnen koelen.
Vervuilde koelribben of beperkte luchtstroming kunnen de bedrijfstemperatuur verhogen en daarmee de levensduur beïnvloeden.
Onderhoud begint bij het herkennen van veranderingen
Een aandrijfsysteem valt lang niet altijd plotseling uit.
Problemen kunnen zich eerst uiten in meer geluid, trillingen, hogere temperatuur of veranderende stroomopname.
Ook onverwacht gedrag van een frequentieregelaar kan aanwijzingen geven.
Door dergelijke signalen tijdig te onderzoeken kan onderhoud worden gepland voordat een complete installatie stilvalt.
Dat is vooral relevant bij machines die essentieel zijn voor productie of gebouwgebonden techniek.
De beste aandrijving wordt als systeem ontworpen
Een elektromotor en frequentieregelaar moeten niet afzonderlijk worden geselecteerd.
De belasting, gewenste snelheid, bedrijfsduur, omgeving en mechanische opbouw bepalen samen wat technisch nodig is.
Jumatra onderscheidt zich door juist vanuit die complete aandrijving te denken. Daardoor kan een motor worden gecombineerd met een regeling die niet alleen technisch functioneert, maar ook past bij het proces waarin de aandrijving dagelijks wordt gebruikt.
